2016-2017 Wykład Ogólnouczelniany - Zachęta do filozofii - Czym jest filozofia - elementy, które wchodzą w skład odpowiedzi

May 17, 2017 | Penulis: Marek Pepliński | Kategori: N/A
Share Embed


Deskripsi

wtorek, 4 kwietnia 2017

Streszczenie – co jest niezbędne do scharakteryzowania filozofii pewnego filozofa (koncepcji filozofii) 1. Filozof – nie istnieje filozofia bez jej twórcy. Konstrukcja koncepcji podmiotu filozofowania 2. (Podmiot filozofuje -) Filozofowanie a. Życie filozoficzne b. Czynności filozofowania c. Metody filozofowania 3. (Filozofowanie ma cel -) Cele filozofowania a. Cel w ścisłym sensie. Cele a rezultaty filozofowania. b. Zadania stawiane przed filozofowaniem c. (Owoce i motywy) 4. Rezultaty filozofowania 5. Przedmioty filozofowania

4

wtorek, 4 kwietnia 2017

1) Filozof – nie istnieje filozofia bez jej twórcy. Konstrukcja koncepcji podmiotu filozofowania a) Natura filozofa - Związki z przyrodą, społecznością, tradycją, kulturą itd.

1. natura filozofa jako człowieka i jako człowieka filozofującego i) Czy filozofowanie mieści się w naturze człowieka, jest konsekwencją ludzkiej kondycji/natury? Jak pojętej natury? Biologicznie czy szerzej, tak, że uwzględnia to element rozumnego przekształcania przyrody, w tym własnej natury jako tego, co dane, co zastane? Niezależne od odpowiedzi na poprzednie pytanie jest kolejne ii) Czy filozofowanie powinno byd pojęte jako rozwinięcie, kontynuacja przedfilozoficznej orientacji, sposobu życia czy też powinno byd pojmowane jako zerwanie z tym, co przedfilozoficzne i w jakim wymiarze kontynuuje/zrywa? Kolejnym elementem rozumienia natury filozofa jest rozstrzygnięcie czy filozofowanie dokonuje się w pojedynkę, czy też ma wymiar społeczny. Traktowanie filozofowania w duchu indywidualizmu intelektualnego, co może przejawiad się np. w (założeniu) wymogu bezzałożeniowości albo np. kartezjaoskiej sfery pewności odkrywanej dzięki metodycznemu wątpieniu oraz postulatu weryfikowania samodzielnie przez filozofa dowolnych danych, które bierze pod uwagę w procesie tworzenia swojego systemu filozoficznego/rozumienia/światopoglądu rozstrzyga z góry, że filozofowanie powinno rozpoczynad się/ byd uprawiane w duchu epoché dotyczące społecznego wymiaru filozofa/filozofowania. Tymczasem w opozycji do wizji filozofa/filozofujących jako monady czy grupy niezależnych monad możliwa jest wizja przeciwna, ze społeczną naturą filozofujących i filozofowania. iii) Czyli stawiamy pytanie, które musi byd pojmowane jako rozwinięcie pytania o kontynuację/zerwanie z życiem przedfilozoficznym/potocznym, czy filozofujący/filozofowanie ma charakter/wymiar społeczny i jak powinno to byd pojmowane? a) aspekt poznania b) aspekt służebności/kierowania?

5

wtorek, 4 kwietnia 2017

Odpowiedź pozytywna z kolei wymaga zapytania się o to iv) Jaka jest natura/rodzaj społeczności do której należy filozof? (1) Czy to jest wspólnota aktualna czy rozciąga się również w przeszłości i jak daleko? – stosunek do historii. (2) Czy jest to wspólnota ludzkości czy jakiegoś węższego grona, np. twórców i ludzi szeroko pojętej kultury; prawników, lekarzy, artystów, pisarzy, ludzi duchowych, wyznawców, kapłanów, naukowców, filozofów itd. Albo tylko wyboru: filozofów i kapłanów; filozofów i naukowców, albo filozofów i artystów, albo filozofów i matematyków, a może tylko filozofów? – stosunek do innych dziedzin kultury (3) Na czym polega ta relacja wspólnoty, w czym się przejawia, czy jest esencjalna i właściwa dla całej ffi, czy tylko dla jej części, albo fazy itd. Stosunek do szkół, nauczycieli, mistrzów, twórców religii. Inaczej na zachodzie po Oświeceniu, inaczej na Wschodzie. Porównajmy ujęcie filozofii w starożytnej Grecji u stoików, w szkołach okresu klasycznego, filozofii akademickiej analitycznej i kontynentalnej, pierwotnego ruchu fenomenologicznego i szkół indyjskich albo buddyzmu. *ew. relacja do innych sfer, których istnienie przeczuwa, sfera życia duchowego, jako wykraczający w swych dążeniach poza przyrodę i świat społeczny + b) „Bagaż” przedfilozoficzny filozofa.

Odpowiedzi na powyższe pytania są przyczynkiem do odpowiedzi na pytania o bazę zewnętrzną filozofowania czyli o to czym dysponuje, co filozofujący wie, [przy wyróżnionych na wykładzie z SiOMN sensach wyrażenia, „wiem, że”] zanim zacznie filozofowad: 1. Problem założeniowości filozofowania vs. Próba budowania filozofii „od zera” (czy to jest w ogóle możliwe) Filozofia hermeneutyczna. Przesądy, przedsądy. 2. Problem rozumienia bezstronności, obiektywności, rzetelności, uniwersalnej ważności filozofowania, 

jak to pojąd i jak zagwarantowad/dążyd do spełnienia tych warunków? 6

wtorek, 4 kwietnia 2017

1997, Bronk, Filozoficzna hermeneutyka i kategoria obiektywności Zależnie od kontekstu „obiektywizm” i/lub „obiektywność” bywają rozumiane swobodnie jako: 1. relacyjna cecha poznania w postaci „przedmiotowego” stosunku między poznającym podmiotem i poznawanym przedmiotem, kartezjański problem transcendencji poznania polega na istnieniu transcendentnego względem świadomości przedmiotu oraz możliwości wyjścia poza świadomość i akty poznawcze. Poznanie przedmiotowe polega na zgodności z rzeczywistością samą w sobie, niezależną w swym istnieniu od podmiotu; 2. wiedza szczególnie wartościowa, bo prawdziwa, uzasadniona, pewna, metodyczna, naukowa itp.; 3. wiedza empiryczna (obserwacyjna), tj. kontrolowana za pomocą zmysłów i/lub wolna od wartościowania. Empiryzm wprowadził wolne od wartościowania (naukowe) pojęcie prawdy i poznania, wyznaczając nauce badanie zewnętrznego świata, zdystansowanego wobec człowieka; 4. wiedza powszechnie ważna, tj. dostępna dla wszystkich podmiotów. Sądy obiektywne to sądy przyjmowane powszechnie; tradycyjny ideał bezinteresownego, niezaangażowanego poszukiwania prawdy z pozycji zewnętrznego, bezstronnego obserwatora. 5. Także brak tendencyjności: człowiek postępujący obiektywnie nie kieruje się emocjami, osobistymi preferencjami lub kaprysami; „bądź obiektywny!” znaczy: „staraj się poznać rzeczy takimi, jakimi one są, a nie jakimi chciałbyś, aby one były!”; 6. Postulat poznania bezosobowego przez eliminację i/lub neutralizację wszystkiego, co podmiot wnosi w widzenie przedmiotu. Obiektywizacja wypowiedzi polega na uniezależnieniu jej treści od wypowiadającej ją osoby (autora) oraz czasu i miejsca wypowiedzenia; 7. wymóg (neopozytywistyczny) intersubiektywnej (społecznej) sprawdzalności (kontroli) głoszonych twierdzeń; 8. wymóg bezzałożeniowości wiedzy w postaci wolności od przedsądów; np. w postaci teoretycznego, wolnego od elementów interpretujących opisu zjawisk;

a-

9. postawa krytyczna (racjonalna) i zreflektowana; Popper: poznanie podlegające krytycznej dyskusji; 10. postawa praktyczna.

3. Autonomia/brak autonomii w stosunku do poznania potocznego, religijnego, naukowego. 4. Czy filozof wnosi/ o ile/ z życia przedfilozoficznego tylko/niewyłącznie poznanie czy także nastawienia/postawy/wartości/cele/dążenia? i. Postawy i nastawienia filozoficzne/przedfilozoficzne – jaka jest ich natura i znaczenie w filozofowaniu; jak je pojąd? ii. Dlaczego zaczął filozofowad i filozofuje czyli co go zrodziło? → Zagadnienie źródeł filozofowania?

7

wtorek, 4 kwietnia 2017

c) Źródła filozofowania.

Zagadnienie źródeł filozofowania dostarcza (w jakim zakresie?) wiedzy o tym co kieruje filozofem, ku czemu zmierza, czego pragnie filozofując i dlaczego w tym miejscu między innymi dokonuje się konstrukcja koncepcji filozofii przedmetodyczna, często nieuświadomiona Skąd zatem biorą się filozofowie? źródła a początki filozofowania i. źródła filozofowania - ujęcie klasyczne 1. zdziwienie (z. a ciekawośd) *Ar+ 2. wątpienie *Ar+ 3. sytuacje graniczne [egzyst] ii. źródło czy źródła filozofowania?

Specjalna postawa filozofa (postawa czy postawy? jedna filozofia czy wiele?) Generalnie biorąc – filozofia rodzi się w momencie, gdy zostaniesz wytrącona/y a czasem wyrwana/y z codziennej krzątaniny skupionej na realizacji szeregu koniecznych dóbr niezbędnych do uzyskania kolejnych dóbr. Codzienna praktycznośd. Każdy to zna. Jesteśmy istotami praktycznymi, realizującymi nasze dobra/cele/zadania, mniejsze i większe. Do codziennego działania praktycznego nie są niezbędne dociekania filozoficzne, zwłaszcza gdy uznaje się pewną praktykę lub praktyki, w których bierzemy udział za ‘oczywistą’. Jesteśmy także bardzo dziwnymi organizmami. W przeciwieostwie do innych organizmów żywych nie rodzimy się z gotową wiedzą, znajomością czym jest nasze dobro, do czego powinniśmy/warto zmierzad, jest to prawda przynajmniej w stosunku do dużej i ważnej części potencjalnych celów. Wiedzę taką uzyskujemy od innych podobnych nam istot – od pełniących funkcje autorytetu naszych rodziców, nauczycieli świeckich i religijnych, znajomych. Najczęściej nie jest ta wiedza przekazywana słownie. Po prostu naśladujemy innych w ich sposobach życia. Tak długo jak nasze doświadczenie życiowe nie zaprzecza lub nie podważa tego co robimy, tak długo nie ma powodów do filozofowania.

Czasem jednak przeżywamy coś takiego co nakaże nam zaprzątad codziennej krzątaniny, wytrąci nas z naszego biegu ku kolejnemu dobru niezwykle cennemu albo po prostu – kolejnemu. A dzieje się to w ten sposób, że jakieś wydarzenie czy doświadczenie prowadzi do zakwestionowania naszego poglądu na świat czyli tego zespołu poglądów, wyborów i postaw, który kieruje naszą codzienną krzątaniną, od codziennego ‘mycia zębów i śniadania’ po wybór celu w życiu.

8

wtorek, 4 kwietnia 2017

Jakie to mogą byd doświadczenia? Doświadczenia te mogą mied charakter pozytywny albo negatywny. 1. doświadczenie nieporządku, chaosu, nienormalności mnie, innych, wymiaru społecznego i świata pozaludzkiego

1. doświadczenie niewiedzy, braku poznania, doświadczenie ignorancji w sprawach najważniejszych *wątpienie, powątpiewanie, niewiedza, niezrozumienie+ i. ludzi róznią się waznych sprawach, a wszyscy nie mogą mied racji ii. czy powiedzied przyjacielowi choremu na raka, ze za 2 tygodnie umrze? iii. Czy nauka zawiera tylko prawdę? Czy potrafimy odróżnid prawdę od fałszu? jakie jest kryterium prawdy? wiedzy? 2. doświadczenie zła, że jest nie tak jak byd powinno; w naszych społecznościach, w nas samych, w świecie, który wydaje się okrutny – nieludzki 2. doświadczenie transcendencji natury wobec nas i nas wobec natury

1. istnieją sprawy które nas przekraczają, co przeczuwamy a. ocean, góry – bywają symbolem odmiennej rzeczywistości; świat przyrody – to nie wszystko b. rzeczywistośd stawia opór – moje chcenie nic tu nie zmieni; szczególnie bolesne przy doświadczeniu zła, sumienia c. co by było, gdyby zwinąd świat, nasz świat, co byśmy za nim odkryli? Czy jest coś poza światem? A może inaczej – czy rzeczy i osoby dane nam w doświadczeniu to tylko to co doświadczamy, czy mają w sobie więcej, SA czymś większym niż tylko to co poznajemy? d. indywiduum ludzkie, jego kruchośd i nędza oraz moc i wzniosłośd, - patrz transcendencja osoby nad naturą e. Źródła zaskakujących i zadziwiających aspektów świata. Skąd bierze się muzyka? Czy muzyka jest tworzona czy odkrywana? Utwór muzyczny różni się od jego wykonania, nie 9

wtorek, 4 kwietnia 2017

jest też identyczny ze swoim zapisem. Czy wszystkie utwory, także te nienapisane istnieją już od zawsze, czy też są tworzone przez autorów?

2. My przekraczamy świat. a. Jesteśmy organizmami biologicznymi i posiadamy potrzeby biologiczne, ale posiadamy także inne potrzeby, których zaspokojenie biologiczne nie zlikwiduje. i. Poszukujemy piękna, z którym dobrze nam obcowad, przebywad. Pragniemy tworzyd. ii. Chcemy rozumied, wiedzied, jesteśmy zdolni zadawad pytania o rzeczy, których aktualnie nie ma lub nie są w zasięgu naszego poznania zmysłowego. Bóg, szczęście, sprawiedliwośd, początek wszechświata. iii. Pragniemy, aby inni potwierdzili naszą wartośd – nie chcemy istnied nie będąc wartościowymi. iv. Poszukujemy sprawiedliwości, chod w świecie jej nie znajdujemy. Skąd jej pragnienie i jej miara? v. Tworzymy religie, w których pojawia się Bóg albo bogowie, którzy przekraczają nas, ale są też wzorcami dla naszego życia, działania. Religia niesie obietnicę nieśmiertelności – jesteśmy istotami które nie godzą się na nicośd, nie chcą umrzed, pragną nieśmiertelności. O wszystkie te sprawy można się pytad, pytając się o świat ale także i o nas oraz nasze miejsce w świecie.

Filozofowanie a prawda o człowieku „Filo–Sofija” vol. 26 (2014/3), s. 85-98 [92-94].

„Źródła filozofowania, czyli sytuacje, które rodzą filozofa, a które jako źródłowe dla filozofowania niosą w sobie normę, zgodnie z którą powinno postępować filozofowanie Sprawa źródeł filozofowania jest złożoną. Rozróżnienie na początek i źródło czerpię od Karla Jaspersa, bez ambicji dokładnego oddania jego myśli albo też pozostania wiernym koncepcji tego filozofa.2 Źródło filozofowania jest tym, co jest zawsze aktualnie działające, tak długo jak długo mamy do czynienia z filozofowaniem. Źródło filozofowania rodzi filozofa i utrzymuje go przy życiu, jest to źródło życiodajne, 2

K. Jaspers, Wprowadzenie do filozofii, przeł. A. Wolkowicz, Siedmioróg, Wrocław 2000, s. 11-17.

10

wtorek, 4 kwietnia 2017 które nie tylko przemienia duszę człowieka w filozoficzną, lecz także dostarcza pewnej normy i miary filozofowaniu. W tym sensie można twierdzid, że doświadczenie źródłowe rodzące filozofowanie stanowi zawsze też pewnego rodzaju filozofowania sprawdzian. Jaspers wyróżnia trzy główne źródła filozofowania. Zanim je wymienię, zwrócę uwagę, że mówiąc o źródłach filozofowania, można tym terminem posługiwad się w dwóch różnych, powiązanych sensach. Można, po pierwsze, mied namyśli jednostkowe doświadczenia pewnego człowieka, które przeżyte, prowadzą do lub, otwierają, kierują ku, skłaniają do zajęcia pewnych postaw, stanowiących źródła w innym sensie. Gdy mamy na myśli źródło pojęte jako aktualna podstawa filozofowania, to w ścisłym sensie właśnie owe postawy, zajmowane przez filozofującą osobę, są źródłami filozofowania. Jakie zatem mogą to byd źródła? Pierwsze bierze się z doświadczenia, przeżycia zdumienia, zadziwienia, niekiedy porażającego, rzeczywistością jako taką, bądź wziętą jako całośd bądź pewnym jej zdumiewającym fragmentem, aspektem, ważnym i znaczącym, poruszającym, nieobojętnym, wytrącającym z codzienności i jej nieuważnej, pomijającej nieużyteczne, praktyczności. Zdumienie może zostad wywołane przez niezwykłośd tego, co zdumiewające, przez jego odmiennośd od tego, czemu się przeciwstawia, przez jego wielkośd, niekoniecznie w sensie ilościowym, poprzez jego dysharmonijnośd albo przez jego harmonijnośd, poprzez jego piękno i porządek albo poprzez jego nieusprawiedliwione nieuporządkowanie. Zdumiewająca jest np., niesprawiedliwośd i to, że ją dostrzegamy, skoro nie ma w świecie sprawiedliwości. Zdumiewająca jest wartośd, zwłaszcza w kontekście tego, co pozbawione wartości. Zdumiewającym jest pragnienie, które wydaje się nie mied przedmiotu, bo nie może byd zaspokojonym przez to, co znane. W zdumieniu to, co zdumiewa, zadziwia, dane jest jako atrakcyjne i tajemnicze albo też odpychające i budzące grozę. Korelatem tego doświadczenia jest zrodzona w wytrąceniu z codzienności, bezkompromisowa, niezaspokojona, niezasypiająca ciekawośd, której bezsennośd udziela się filozofującemu. Od tej pory nie spocznie aż nie zaspokoi ciekawości, aż nie zaprzyjaźni się przez obcowanie z tym, co zdumiewa, nie zgłębi tego, nie zrozumie, nie pozna do kooca, nie posiądzie w taki sposób, w jaki można posiadad poznając jako wciąż niepoznane. W zachwycie i zdumieniu jest ruch, ale też wytrącenie z ruchu, zatrzymanie. Kontemplacja jest sposobem obcowania z tym, co zdumiewa. Innym źródłem filozofowania jest doświadczenie powątpiewania w rzekomy porządek, w to, co normatywne, co wydawało się byd prawdziwe i w porządku, uprawomocnione, właściwe, odpowiednie. O ile pierwsze źródło przejawia się w optymistycznej ciekawości mającej nadzieję na spełnienie, zmierzającej do prawdy, wiedzy i mądrości, to drugie w punkcie wyjścia wydaje się skłaniad do mniej optymistycznej postawy, do wątpienia w to, co rzekomo dane, co rzekomo istniejące, co rzekomo obiektywne, co rzekomo prawdziwe, dobre i słuszne. Również i tu mamy do czynienia z ciekawością, ale jest to ciekawośd nie tyle otwarta na nowośd poznania i zachwyt nim i tym, co poznane, lecz ciekawośd niezaspokojona tym, co zna. Krytykuje ona rzekomą pewnośd, lecz nie dla samej krytyki, lecz jako szukająca upewnienia, ufundowania, w pewnej mierze - epistemicznego bezpieczeostwa. Jest to doświadczenie niewystarczalności poznania czy wiedzy, dotychczas nam znanej, doświadczenie złudzenia i pozorności, uświadomienie sobie, przeżycie naiwności postawy bezkrytycznej, niedostrzegającej swej ograniczoności, niewiedzy oraz wielości odmiennych sposobów pojmowania tego, co doświadczane czy dane. Korelatem jakiegoś wydarzenia uświadamiającego tę niewystarczalnośd dotychczasowej wiedzy, prowadzącego do wątpienia, jest krytycyzm filozofującego i niedogmatyczna postawa sceptyczna pojęta jako ciągłe zapytywanie o to, co wydaje się byd dane, jako otwartośd na dalsze badanie, na rozmowę uwzględniającą odmienne punkty widzenia, jako zgoda na kwestionowanie tego, co nie dośd zasadne, nie w pełni uprawomocnione. Postawy 11

wtorek, 4 kwietnia 2017 krytyczna i sceptyczna nie są jednak wyłącznie negatywnymi, jest w nich element pozytywny, bowiem element ignorancji nie może istnied bez elementu wiedzy, a pytanie bez jej poszukiwania. Jest w niej element miary, zapowiedź porządku i jego ideału. Byd może miara ta jest nierealizowalna w rzeczywistości ludzkiego życia, a może bierze się z jakiegoś nadmiaru oczekiwao i roszczeo, z jakiejś przesady. W każdym razie filozofujący filozofuje, gdyż dostrzega nierównośd między tym, co wie a tym, co wiedzied powinien lub chce. Krytycyzm może i powinien zostad zastosowany do niego samego, aby nie tylko odkrywad granice i niebezpieczeostwa tego, co niekrytyczne, ale by dostrzegad także własne słabości oraz ograniczenia, a czasem granice poznania i niemożliwośd ich przekroczenia. Jako trzecie źródło filozofowania Jaspers wymienia sytuacje graniczne. Taką sytuacją graniczną może byd doświadczenie przez człowieka niemocy w sytuacji przekreślającego wyroku losu, śmierci, wojny. Uderza to w dobra podstawowe lub największe w jego życiu, zagrażając temu, co najcenniejsze. Niejako igrając z sensem życia człowieka, czyni albo dotychczasowe uporządkowanie jego życia albo dotychczasowe rozumienie tego uporządkowania - nieważnym, nieaktualnym, bezsensownym, bezwartościowym, już nie do przyjęcia. Możliwe są także inne źródła filozofowania. Bez dalszego przybliżania tych doświadczeo, ich form, bez dalszych analiz, pokuszę się o pewną inspirowaną myślą Edmunda Husserla interpretację tego, co istotne w źródle filozofowania, w tym, co rodzi filozofa. Otóż polega to na wyrwaniu osoby przeżywającej owo doświadczenie z jej naturalnej postawy wobec świata i życia, z postawy praktycznej, które może się niekiedy przejawiad w postawie tzw. braku czasu na życie wykraczające poza realizację kolejnego dobra, niemającej czasu na pytania i wątpliwości, niemającej tego luksusu, jak to się określa, a przede wszystkim na zatrzymanie się osoby będącej w ruchu realizacji swoich cennych praktycznych interesów, osiągania ważnych dóbr. Ten praktycyzm ludzkiego życia wymaga jednocześnie pewnego przeświadczenia - przeświadczenia, że się zna, jak się rzeczy mają, że istnieje pewien porządek ważności, w którym życie działającego uczestniczy. Człowiek praktyczny jest jak dorosły, filozof wydaje się mu jak dziecko, niedojrzałe oraz niezrozumiałe w swoich pytaniach i dążeniach. Tym, co dokonuje się w przeżyciu rodzącym filozofa jest obalenie, podważenie „mądrości”, projektu czy pomysłu na życie. Nie musi i nie zawsze polega to na porzuceniu dotychczasowej wiedzy i żywionych przekonao jako całości, lecz na uświadomieniu sobie, że owa dotychczasowa całośd jako całośd właśnie już nie jest akceptowalna. Może polegad na uświadomieniu sobie niepewności tego, na zrozumieniu nieoczywistości, na dostrzeżeniu wątpliwego elementu. We wszystkich tych trzech sytuacjach bowiem potencjalny filozofujący uświadamia sobie, że nie wie, jak się sprawy mają, że zapewne jakoś się mają, ale inaczej niż do tej pory sądził. Jego osobista wiara, jego światopogląd, jego zbiór przekonao zawiasowych, zawiadujących jego życiem i ustalonym, jak sądził, porządkiem nie wystarcza, fundamenty zostały naruszone. Miało to miejsce w tak poważnym zakresie, że potencjalny filozofujący doświadczył, że jest ignorantem. Zdaje sobie sprawę, że nie wie. Nie może jednak zostawid siebie w takim stanie. Nie jest bowiem obojętnym, a stan ignorancji i niespełnienia jest dlao nieznośnym. Dlatego jeżeli jest tak, że faktycznie chce, pragnie zmienid ten stan rzeczy, to pragnie tym samym znów powrócid do czegoś analogicznego, do tego, co dotąd traktował jako błogosławiony stan mądrości. Ale tym razem, znając już swoją poprzednią pomyłkę, fakt, że za mądrośd brał ignorancję, chce czegoś lepszego, czegoś radykalnie cenniejszego, pragnie wiedzy pewnej, jak się rzeczy mają. Powrót okazuje się trudny, bowiem kierowany jest ideałem, który odkryty został, w doświadczeniu źródłowym, jako niespełniony. W tym miejscu pojawia się idea wiedzy jako poznania, które gwarantuje znajomośd prawdy.”

12

wtorek, 4 kwietnia 2017

2) (Podmiot filozofuje -) Filozofowanie a) Życie filozoficzne Spektrum, od filozofowania jako ‘dwiczenia duchowego’ Hadot, po praktykę teoretyczną akademickiego profesora filozofii. → S. Judycki

b) Czynności filozofowania i ich forma Metodycznie wykonywane czynności filozofowania. Czynności filozofowania czyli postawy / dążenia i działania filozofa Zobiektywizowane czyli metodyczne - faktyczne akty filozofów i ich metody W tym miejscu dochodzimy do charakterystyki metod prostych wykorzystywanych w filozofowaniu, stwierdzenie, że są to metody proste występujące w filozofowaniu nie oznacza, że występują one tylko w filozofowaniu

c) Metody filozofowania → Metody związane z poszczególnymi dziedzinami / przedmiotami / celami / zadaniami. → Klasyfikacja A.B.Stępnia 1) Metody fenomenologiczne 2) Metody logiczno-lingwistyczne 3) Metody hermeneutyczne 4) Metody ontologiczne 5) Metody metafizykalne 6) Metody transcendentalne 7) Metody scjentystyczne

13

wtorek, 4 kwietnia 2017

3) (Filozofowanie ma cel -) Cele filozofowania a) Cel w ścisłym sensie. Cele a rezultaty filozofowania. i)

Co jest celem filozofowania w wymiarze teoretycznym: (1) zorientowanie się w sytuacji poznawczej człowieka (co wiemy a czego nie wiemy) (2) ponowne zrozumienie, nowe, pogłębione zrozumienie tego co wiemy albo dlaczego nie wiemy tego co nie wiemy oraz odkrycie granic wiedzy ludzkiej (3) uzyskanie nowej wiedzy o przedmiocie (przedmiotach) filozofowania (4) posiadania mądrości jako szczególnie cennej wiedzy o tym co ostateczne i podstawowe

ii) Co jest celem filozofowania w wymiarze praktycznym: → Rezultaty filozofowania a.1-2

b) Zadania stawiane przed filozofowaniem iii) filozofia ma charakter maksymalistyczny lub minimalistyczny – problematyka zadao stojących przed filozofowaniem (1) filozofia minimalistyczna zostawia sprawy tak jak je zastała, inne koncepcje filozofii chcą zmieniad, to co zastane, od krytyki tego co zastane i błędne do dostarczenia zasad i podstaw innych praktyk (pozafilozoficznych) jak polityka, sztuka, religia etc. (2) Maksymalizm filozofii związany jest z jej relacją do innych dziedzin kultury i życia ludzkiego, jej funkcja może byd pojmowana służebnie lub nadrzędnie – niewolnica i sędzia. Ta częśd charakterystyki jest wyrazem pytania o zadanie filozofii i determinowana jest w nawiązaniu do konstrukcji podmiotu filozofującego w aspekcie relacji jego wiedzy do pozafilozoficznych praktyk, w tym poznania przekazywanego przez pewną tradycję społeczną. iv) zagadnienie relacji celu filozofii do innych praktyk pozafilozoficznych

1. problem fundamentalizmu filozoficznego b. służebnośd versus nadrzędnośd filozofowania c. filozofia a polityka (filozofia a ideologia) d. filozofia a religia (filozofia a światopogląd, problem ten powstaje także w sytuacji pytania o stosunek filozofii do nauk szczegółowych oraz w kwestii określenia filozofii jako maksymalistycznej czy minimalistycznej; pewne pomieszanie - czy zakres zagadnieo się pokrywa oraz czy filozofia pełni funkcje służebne względem światopoglądu jakiegoś) 2. generalnie - filozofia a różne od niej dziedziny kultury 14

wtorek, 4 kwietnia 2017

c) (Owoce i motywy) 4) Rezultaty filozofowania a) Rezultaty filozofowania, rozpadające się na

1) Teoretyczne czy praktyczne?

i) W wymiarze poznawczym – wymagamy, aby filozofia była nauką czyli dążeniem do wiedzy obiektywnej albo też osłabiamy jej intersubiektywny wymiar, pojmując ją, jako filozofię światopoglądową czy mądrościową, w którym to wypadku znaczenie wymiaru subiektywnego rośnie (mniejsza dbałośd o potwierdzenie intersubiektywne, rezultaty filozofowania mają mied wartośd głównie dla podmiotu filozofującego). ii) W wymiarze praktycznym, traktując filozofowanie jako nieredukujące się do poznania 2) Zewnętrzne czy jedynie wewnętrzne? a) Należące do obu wymiarów: wewnętrzne i zewnętrzne i)

Intersubiektywna wiedza; to co da się zobiektywizowad.

ii) Mądrośd iii) Cnotliwe, słuszne postępowanie. iv) Zajęcie właściwej postawy/postaw życiowej/ych. b) Wewnętrzne i)

Wiedza osobista (personal knowledge)

ii) Rozwiązanie zagadek, problemów intelektualnych filozofa iii) Przemiana życiowa – terapia duszy iv) Sensowne/pełne poczucia sensu życie. → S. Judycki v) Życie szczęśliwe; dobre życie. → W. Tatarkiewicz

15

wtorek, 4 kwietnia 2017

3) Cele filozofowania – zadania filozofowania

i) Cel filozofowania a zadanie filozofowania ii) Zróżnicowanie filozofowania ze względu na jego na malejącą/rosnącą naukowośd/pozanaukowośd (w niejednym sensie tych terminów) (1) Scjentystyczne (2) Pozytywistyczne (3) Filozofowanie w kontekście nauk (4) Filozofia jako dążenie do wiedzy (5) Filozofia jaki zmierzająca do skonstruowania światopoglądu (6) Filozofia jako rozwijająca konsekwencje przyjmowanego światopoglądu (7) Filozofia jako postawa/y życiowa/e. (8) Filozofia jako działanie/sposób życia indywiduum (9) Filozofia jako narzędzie zmiany społecznej 4) Owoce filozofowania - nie stanowią o metodzie/koncepcji filozofowania 5) Motywy filozofowania nie wchodzą w skład rezultatów filozofowania, nie da się ich zobiektywizowad a) Pozafilozoficzne b) Filozoficzne →*patrz+ źródła filozofowania

16

wtorek, 4 kwietnia 2017

5) Przedmioty (obiekty) filozofowania a) Klasyfikacja obiektów poznania filozoficznego i) główne cztery obiekty filozofowania

e. f. g. h.

Natura Totalnośd, byt Człowiek, jego geneza, natura i cel Bóg, to co ostateczne; To, co przekracza „naszą zwykłą rzeczywistośd”.

ii) rzekome dodatkowe obiekty filozofowania

i. Umysł, świadomośd j. Wartości (neokantyzm)

b) Trzy główne paradygmaty filozofowania jako wybór przedmiotu i metody

zmiana paradygmatów była najczęściej motywowana poglądami na temat tego do jakiej sfery mamy taki rodzaj dostępu, który nie naraża nas na błędy, lub po prostu - do której mamy w ogóle dostęp. i. metafizyczny (metafizyczno-ontologiczny) ii. mentalistyczny, świadomośd, jej natura i granice iii. lingwistyczny; język jako obiektywnie dostępna struktura przez którą dokonuje się i w której wyraża się poznanie świata

17

wtorek, 4 kwietnia 2017

Metoda filozofowania w szerokim sensie, jako makrometoda poszczególnej filozofii i koncepcja filozofowania wyznaczona jest przez odpowiedzi/rozstrzygnięcia dotyczące punktów 1-5, z głównym akcentem na punkty 1. Podmiotowośd/pozapodmiotowośd (wedle koncepcji) filozofowania i jego rezultatów. 2. Autonomicznaa/nieautomiczna koncepcja filozofowania 3. Wybór obiektu filozofowania i związany z nim ew. wybór paradygmatu. 4. Dobór celów filozofowania. 5. Dobór poszczególny metod jako środków realizacji celów odnośnie do ustalonego przedmiotu filozofowania 6. Wartości podstawowe – wartościowania odnośnie odpowiednich rozstrzygnięd. 7. Baza zewnętrzna i wewnętrzna filozofowania.

18

Lihat lebih banyak...

Komentar

Copyright © 2017 DOKUPDF Inc.